Chemiczne zwalczanie chwastów w uprawie buraka cukrowego
Chemiczne zwalczanie chwastów jest jednym z kluczowych i jednocześnie najbardziej wymagającym elementem uprawy buraka cukrowego. W praktyce wymaga ono nie tylko wykonania zabiegów w odpowiednim momencie i warunkach pogodowych, ale także świadomego doboru substancji czynnych, które skutecznie zwalczą chwasty występujące na plantacji. W planowaniu ochrony istotnym elementem jest określenie składu gatunkowego zachwaszczenia, które pozwoli nam lepiej dopasować program ochrony do realnych zagrożeń na polu (Tab. 1).
Warunki wykonywania zabiegu herbicydowego
W ochronie herbicydowej buraka cukrowego podstawę stanowi system dawek dzielonych, składający się najczęściej z 3 zabiegów. Pierwszy zabieg herbicydowy wykonywany jest bez względu na fazę rozwojową buraków, zwracamy natomiast uwagę na chwast wskaźnikowy (komosa biała) i zabieg wykonujemy, gdy jest on w fazie liścieni, ma to miejsce około 7-14 dni po siewie, kolejne zabiegi wykonujemy co 7-14 dni.
Optymalne warunki dla zabiegów herbicydowych to:
- temperatura w zakresie 10 – 20°C,
- prędkość wiatru do 4 m/s,
- suche rośliny,
- nie wykonujemy zabiegów przed spodziewanym deszczem, przed i po przymrozku, a także w trakcie rosy.
Tab. 1 – wrażliwość wybranych gatunków chwastów na substancje czynne
| Gatunek chwastu | Substancja czynna |
| Chaber bławatek | metamitron, chlopyralid |
| Fiołek polny | metamitron, lenacyl, etofumesat |
| Komosa biała | florpiroksyfen benzylu, lenacyl, metamitron, etofumesat |
| Ostrożeń polny | chlopyralid |
| Przytulia czepna | etofumesat, chinomerak |
| Psianka czarna | chlopyralid |
| Rdest szczawiolistny | fenmedifam + etofumesat |
| Rdest plamisty | metamitron (śr. w.), chlopyralid |
| Rdest powojowaty | etofumesat (śr. w.), lenacyl |
| Rumian polny | chlopyralid (do stadium rozety) |
| Rumianek pospolity | chlopyralid (do stadium rozety) |
| Samosiewy rzepaku | lenacyl, metamitron (odglebowo) |
| Szarłat szorstki | etofumesat, metamitron |
| Chwasty jednoliścienne | graminicydy |
W celu uniknięcia zachwaszczenia wtórnego warto zwrócić uwagę na ostatni zabieg herbicydowy wykonywany przed zwarciem międzyrzędzi. Zastosowanie substancji czynnych o działaniu doglebowym (Tab. 2) pozwala zabezpieczyć plantację przed chwastami pojawiającymi się w późniejszych okresach wegetacji. Nagromadzenie tych substancji w wierzchniej warstwie gleby tworzy barierę ograniczającą wschody kolejnych chwastów. Jest to szczególnie istotne w przypadku chwastów ciepłolubnych, takich jak szarłat szorstki, który pojawia się na plantacji w późniejszych okresach wegetacji.
Tab. 2 – lista substancji czynnych z podziałem na sposób pobrania ich przez roślinę
| Substancja czynna | Sposób działania | |
| odglebowo | nalistnie | |
| Chlopyralid | X | ✓ |
| Etofumesat | ✓ | X |
| Fenmedifam | X | ✓ |
| Florpiroksyfen benzylu | ✓ | ✓ |
| Lenacyl | ✓ | X |
| Metamitron | ✓ | ✓ |
| Dimetenamid-P | ✓ | ✓ |
| Chinomerak | ✓ | ✓ |
| Graminicydy | X | ✓ |