Tematyka, lokalizacja, metodyka

Rozwój gospodarczy zawsze wymuszał i wymusza poszukiwanie nowych rozwiązań, po to by dobrze funkcjonować i być konkurencyjnym. Również produkcja rolna podlega zasadom ekonomii, a właściwe doradztwo ma ten efekt ekonomiczny wzmacniać.

Doświadczenia i wdrożenia prowadzone przez Südzucker Polska S.A. są elementem wsparcia i pogłębienia wiedzy na temat uprawy buraków. Uzyskane wyniki są źródłem wiedzy, którą dzielimy się z naszymi plantatorami. Rocznie siejemy i zbieramy około 2000 poletek doświadczalnych, które są zlokalizowane w kilkunastu miejscach, rejonu działania SZP. Od samego początku naszej działalności ciągle poszerzamy zakres badań. Pierwsze doświadczenia w roku 2000 obejmowały tylko trzy tematy. Obecnie prace doświadczalne obejmują 13 tematów i rok rocznie są poszerzane i modyfikowane.

Rozwój działalności doświadczalnej w latach

Tematyka  doświadczeń prowadzonych w 2022 r.

  • Odmianowe – test 30 odmian
  • Odmianowe z nasionami tolerancyjnymi na nematody – test 14 odmian
  • Fungicydowe – test 12 programów ochrony fungicydowej
  • Fungicydowe z odmianami o trzech poziomach tolerancji – test 3 odmian z trzema poziomami tolerancji na chwościka w połączeniu z czterema wariantami ochrony fungicydowej
  • Technik uprawy – test 4 wariantów
  • Herbicydowe –  test 8 wariantów ochrony + 6 wariantów z mechanicznym zwalczaniem chwastów
  • Z płodozmianem – test 4 wariantów płodozmianu
  • Z przechowalnictwem – test 3 wariantów
  • Nawozowe z nawożeniem mikroelementami – test 5 wariantów
  • Nawozowe z  nawożeniem mineralnym NPK – test 10 wariantów
  • Nawozowe z substratem z biogazowni –  test 6 wariantów nawożenia substratem z biogazowni
  • Insektycydowe – test 5 wariantów
  • Kolekcja 25 odmian z listy rekomendowanej 2022

Lokalizacja i tematyka doświadczeń w 2022 r.

Metodyka prowadzonych doświadczeń

Wszystkie badania wykonywane są w oparciu o rozbudowany system prowadzenia doświadczeń ścisłych. Polega on na testowaniu odmian, zapraw lub innych środków na niewielkich poletkach o powierzchni około 9 m2 w kilku powtórzeniach (3 do 4). 

Dla poszczególnych tematów wygląda to następująco:

Odmianowe

Na przestrzeni ostatnich lat firmy nasienne wprowadzają na rynek coraz więcej nowych odmian. Głównym celem doświadczeń odmianowych jest znalezienie najlepszych materiałów charakteryzujących się wysokimi parametrami plonów i jakości. 
Odmiany testowane są na poletkach trzyrzędowych o długości 6,5 m w czterech powtórzeniach. W prowadzonych doświadczeniach badamy: polową zdolność wschodów po 21 i 28 dniach od siewu, występowanie pośpiechów, zdrowotność korzeni, zdrowotność liści, plony, zawartość cukru i zawartość melasotworów.

Odmianowe z materiałami tolerancyjnymi na nematody

Na przestrzeni ostatnich lat firmy nasienne wprowadzają na rynek coraz więcej nowych odmian, wśród nich znajdują się materiały tolerancyjne na nematody. Głównym celem tych doświadczeń jest przetestowanie odmian charakteryzujących się tolerancją na mątwika burakowego w warunkach jego występowania oraz znalezienie najlepszych materiałów charakteryzujących się wysokimi parametrami plonów i jakości. Odmiany testowane są na poletkach trzyrzędowych o długości 6,5 m w czterech powtórzeniach. W prowadzonych doświadczeniach badamy: liczebność populacji mątwika w glebie, polową zdolność wschodów po 21 i 28 dniach od siewu, występowanie pośpiechów, zdrowotność korzeni, zdrowotność liści, plony, zawartość cukru i zawartość melasotworów.

Fungicydowe

Chwościk jest chorobą, która skutecznie może obniżyć plony i jakość produkowanego surowca. Na rynku znajduje się kilkanaście preparatów, które ułatwiają walkę z chorobą. Niestety pojawiają się odporności.
Celem doświadczenia jest przetestowanie różnych programów ochrony fungicydowej opartych na kilku zabiegach (w zależności od rozwoju choroby 1 do 3), określenie ich skuteczności oraz wpływu na:  zdrowotność liści, plony i jakość buraków. 
Doświadczenie jest prowadzone na poletkach sześciorzędowych o długości 6,5 m. Pierwszy zabieg wykonuje się w chwili wystąpienia pierwszych objawów choroby, kolejne w zależności od rozwoju nasilenia się chwościka. Po każdej aplikacji przeprowadzona jest ocena zdrowotności liści. Po zbiorze określamy plony, zawartość cukru i zawartość melasotworów.

Fungicydowe z odmianami o trzech poziomach tolerancji

W poszukiwaniu nowych rozwiązań  w temacie zwalczania chwościka, który w ostatnich latach, bardzo mocno występuje na naszych plantacjach, prowadzone jest doświadczenie fungicydowe z trzema odmianami, o różnym stopniu tolerancji na chwościka. Doświadczenie jest prowadzone na poletkach sześciorzędowych o długości 6,5 m. Każda odmiana chroniona jest w następujący sposób: wariant kontrolny bez zabiegu, wariant z jednym zabiegiem, wariant z dwoma oraz trzema zabiegami. Na doświadczeniu  wykonywane są oceny porażenia liści po każdej aplikacji fungicydu. Po zbiorze określamy:  końcową skuteczność działania wykonanych zabiegów, plony, zawartość cukru i zawartość melasotworów.

Techniki uprawy

Uprawa buraków w mulcz jest metodą, którą możemy zabezpieczyć plantacje przed erozją wodną i wietrzną. Dzięki tej metodzie również możemy skutecznie obniżać koszty uprawy buraków poprzez wyeliminowanie kosztownego zabiegu, którym jest orka. 
Celem doświadczenia jest przetestowanie czterech  wariantów uprawy i określenie ich wpływu na koszty, polową zdolność wschodów, zdrowotność korzeni, plonowanie i jakość produkowanego surowca. Doświadczenie prowadzone jest w systemie łanowym. Na powierzchni łanu po wschodach buraków wytyczane są losowo poletka ścisłe (trzy rzędy o długości 6,5 m w trzech powtórzeniach), na których prowadzone są obserwacje. Po zbiorze określamy plony, zawartość cukru i zawartość melasotworów.

Nawozowe z substratem z biogazowni

Koszt nawożenia stanowi nadal dużą i znaczącą wielkość nakładów w uprawie buraków. Celem doświadczenia jest przetestowanie różnych dawek substratu z biogazowni zawierającego w swoim składzie  azot, na plonowanie i jakość produkowanych buraków, w porównaniu do nawożenia mineralnego wg analizy gleby i kontroli bez nawożenia. Doświadczenie prowadzone jest w systemie łanowym. Na powierzchni łanu po wschodach buraków wytyczane są losowo poletka ścisłe (trzy rzędy o długości 6,5 m w trzech powtórzeniach), na których prowadzone są obserwacje.

Herbicydowe

Ochrona herbicydowa stanowi kluczowy filar w uprawie buraków, który ma wpływ na koszty, wielkość osiąganych plonów  i jakość uzyskanego surowca. W doświadczeniu tym ocenie podlegać będzie 8 kombinacji  ich skuteczność w zwalczaniu chwastów oraz wpływ na plonowanie i jakość korzeni w porównaniu do kontroli bez zwalczania chwastów oraz 6 wariantów z mechanicznym zwalczaniem chwastów  przy pomocy sterowanych za pomocą kamer pielników (3 warianty hybrydowe herbicyd-pielnik-herbicyd i 3 warianty z wyłącznym zwalczaniem mechanicznym). Prowadzone jest ono na dwunastorzędowych poletkach o długości 20 m.

Z płodozmianem

Uzyskiwanie coraz wyższych plonów, w połączeniu z odpowiednią jakością surowca w uprawie buraków cukrowych, uzależnione jest od właściwego płodozmianu w gospodarstwie.  W doświadczeniu testowane są cztery warianty zmianowania. Na parcelach, gdzie posiano burak cukrowy wyznaczone są po cztery poletka, trzyrzędowe o długości 6,5 m, na których prowadzone są obserwacje. Na poletkach, na których wysiane są pozostałe rośliny (pszenica, rzepak, kukurydza) odpowiednio dla poszczególnych testowanych wariantów, po zbiorze ocenie podlega wielkość plonów oraz  parametry jakościowe. Doświadczenie jest prowadzone w systemie łanowym.

Z przechowalnictwem

Prawidłowe zabezpieczenie pryzm buraczanych przeznaczonych do przerobu w miesiącach zimowych, jest kluczowym elementem utrzymania odpowiedniej jakości przechowywanego surowca. W celu zabezpieczenia buraków przed szkodliwym oddziaływaniem warunków atmosferycznych związanych z zimowymi spadkami temperatur, pryzmy należy okryć specjalnymi włókninami. Celem doświadczenia jest przetestowanie dwóch wariantów okrycia w stosunku do wariantu nieokrytego.

 Nawozowe z nawożeniem mikroelementami

Mikroelementy są bardzo ważnymi składnikami odpowiadającymi za prawidłowy wzrost, plonowanie i jakość produkowanych buraków. Celem doświadczenia jest przetestowanie kilku wariantów nawożenia mikroelementami  i określenie ich wpływu na zdrowotność liści, plonowanie i jakość korzeni. Doświadczenie jest prowadzone na poletkach sześciorzędowych o długości 6,5 m.

Nawozowe z nawożeniem mineralnym NPK

Właściwe nawożenie, oparte o wcześniej wykonane analizy, daje możliwość pełniejszego wykorzystania przez buraki cukrowe swojego potencjału plonotwórczego. Aplikacja nawozów pod konkretne zapotrzebowanie to także wymierne rezultaty ekonomiczne w uprawie. W doświadczeniu tym testowane będzie dziewięć różnych poziomów nawożenia NPK: 100%, 80%, 50% wynikających z zalecenia nawozowego w stosunku do wariantu kontrolnego – brak nawożenia. Prowadzone jest ono na poletkach o powierzchni 100m2.

Insektycydowe

Siewki buraków cukrowych muszą być skutecznie chronione przed szkodnikami, szczególnie podczas wschodów i pierwszych tygodni wegetacji. Najskuteczniejszą ochronę pierwszych faz rozwojowych stanowią insektycydowe zaprawy nasienne. Wycofanie w części nasion neonikotynoidów, będzie wymuszało bardzo systematyczną lustrację plantacji.
Celem doświadczenia jest określenie skuteczności zwalczania szkodników oraz ich wpływu na parametry plonu i jakości.
Zaprawy testowane są na poletkach sześciorzędowych w czterech powtórzeniach. Badane parametry to polowa zdolność wschodów po 21 i 28 dniach, skuteczność zwalczania szkodników, obsada końcowa, plony, zawartość cukru i melasotworów.

Kolekcja odmian z listy rekomendowanej 2022

Wybór odmian do obsiewu plantacji, oparty jest na wynikach doświadczeń odmianowych prowadzonych przez Dział Doświadczeń SZP i COBORU. Dla lepszej, pełniejszej oceny i porównania odmian nasion buraka cukrowego oferowanych plantatorom, założona zostanie kolekcja odmian w jednej lokalizacji, w układzie łanowym. Celem doświadczenia będzie ocena obsady, zdrowotności korzeni i liści, plonowania i jakości surowca.