Aktualności

16/07/2026

Chwościk już jest – i co dalej?

Chwościk jest chorobą grzybową, która może w znacznym stopniu ograniczyć plon korzeni, polaryzację oraz dochód z uprawy buraka cukrowego. Pierwsze objawy choroby można zaobserwować na zewnętrznych liściach rośliny. W obecnym sezonie pierwsze objawy pojawiły się pod koniec czerwca i powierzchnia występowania chwościka od tego momentu systematycznie rośnie. Chwościk ma bardzo dobrze rozwinięty sposób przenoszenia się, dlatego w sprzyjających warunkach tak szybko atakuje nowe rośliny i całą plantację. Rozwojowi chwościka sprzyjają: wysoka temperatura w ciągu dnia (25-30°C), ciepłe noce (powyżej 15°C), wysoka wilgotność powietrza, obecność chwastów z rodziny komosowatych (komosa, szarłat), nadmierne nawożenie azotem a także błędy w zmianowaniu.

Ochrona chemiczna

Przy braku ochrony chemicznej chwościk niszczy ulistnienie, które porażone rośliny ciągle odtwarzają. Odbywa się to kosztem rozkładu zgromadzonego w korzeniach cukru. Postępujące zasychanie kolejnych liści oraz tworzenie nowych, prowadzi do powstania charakterystycznej, stożkowej głowy korzeni. Następuje zahamowanie przyrostu ich masy przy jednoczesnym spadku zawartości cukru o 2-3%.

Na co zwrócić uwagę przy prawidłowej ochronie plantacji:

Przykład zalecanej technologii skutecznej ochrony plantacji przed chwościkiem

ZabiegMieszaninaPróg porażenia/ Termin wykonania zabiegu
I zabiegFungicyd systemiczny + preparat kontaktowydo 1% liści z pierwszymi objawami – obowiązuje do 5 sierpnia​ 1 -15% liści z objawami – obowiązuje od 6 do 15 sierpnia​ do 45% liści z objawami – obowiązuje po 16 sierpnia​  
II zabiegFungicyd systemiczny (substancja aktywna inna niż w I zabiegu) + preparat kontaktowyokoło 3 tygodnie po pierwszym zabiegu – do 5 sierpnia każdy obserwowany wzrost porażenia​ do 15 sierpnia 15% zainfekowanych liści​ od 16 sierpnia 45% zainfekowanych liści​  
III zabiegFungicyd systemiczny (substancja aktywna inna niż w II zabiegu) + preparat kontaktowy45% zainfekowanych liści – po 15 sierpnia​  

Mechanizmy działania substancji czynnych:

Substancje systemiczne wnikają do tkanek rośliny przez liście i są transportowane po całym organizmie, zwalczają infekcje, a także chronią nowe przyrosty przed porażeniem. Charakterystyka działania:

Preparaty kontaktowe działają na powierzchni liści i łodyg, nie wnikają do tkanek rośliny, zwalczają zarodniki grzybów w miejscu bezpośredniego kontaktu, zanim dojdzie do infekcji. Charakterystyka działania:

Substancje czynne i ich mechanizm działania:

Fungicydy systemicznePreparaty kontaktowe
mefentrifukonazol, fenpropidyna, difenokonazol, protiokonazol, metkonazol, azoksystrobina, tebukonazol, fenpikoksamid, fluopyramWodorotlenek miedzi, tlenochlorek miedzi, trójzasadowy siarczan miedzi, siarka

Poprawne i terminowe wykonanie zabiegu fungicydowego to podstawa utrzymania zdrowej plantacji co przekłada się na pełne wykorzystanie potencjału plonowania i budowy optymalnej jakości surowca. Ze względu na zwiększającą się odporność chwościka pamiętajmy o tym, aby rotować stosowanymi substancjami czynnymi, a także wykorzystywać preparaty kontaktowe, które są zdecydowanie tańsze i skuteczne w ochronie plantacji buraka cukrowego.

Aktualne porażenie plantacji chwościkiem w naszych rejonach kontraktacyjnych znajdziesz w zakładce Agrotechnika → Ochrona → Choroby liści https://www.suedzucker.pl/serwis-plantatorski/agrotechnika/ochrona/choroby-lisci/ . Sprawdź, czy Twoja plantacja jest zagrożona.