Chwościk już jest – i co dalej?
Chwościk jest chorobą grzybową, która może w znacznym stopniu ograniczyć plon korzeni, polaryzację oraz dochód z uprawy buraka cukrowego. Pierwsze objawy choroby można zaobserwować na zewnętrznych liściach rośliny. W obecnym sezonie pierwsze objawy pojawiły się pod koniec czerwca i powierzchnia występowania chwościka od tego momentu systematycznie rośnie. Chwościk ma bardzo dobrze rozwinięty sposób przenoszenia się, dlatego w sprzyjających warunkach tak szybko atakuje nowe rośliny i całą plantację. Rozwojowi chwościka sprzyjają: wysoka temperatura w ciągu dnia (25-30°C), ciepłe noce (powyżej 15°C), wysoka wilgotność powietrza, obecność chwastów z rodziny komosowatych (komosa, szarłat), nadmierne nawożenie azotem a także błędy w zmianowaniu.
Ochrona chemiczna
Przy braku ochrony chemicznej chwościk niszczy ulistnienie, które porażone rośliny ciągle odtwarzają. Odbywa się to kosztem rozkładu zgromadzonego w korzeniach cukru. Postępujące zasychanie kolejnych liści oraz tworzenie nowych, prowadzi do powstania charakterystycznej, stożkowej głowy korzeni. Następuje zahamowanie przyrostu ich masy przy jednoczesnym spadku zawartości cukru o 2-3%.
Na co zwrócić uwagę przy prawidłowej ochronie plantacji:
- przestrzegać warunków w jakich zabieg ma być wykonany,
- w każdym zabiegu łączyć substancje aktywne o różnym mechanizmie działania,
- unikać ich ponownego wykorzystywania w kolejnym zabiegu,
- utrzymywać dawki zalecane przez producentów środków ochrony roślin,
- łączyć fungicydy z preparatami kontaktowymi,
- dbać o odpowiednie parametry cieczy roboczej wyszczególnione w etykiecie środka.
Przykład zalecanej technologii skutecznej ochrony plantacji przed chwościkiem
| Zabieg | Mieszanina | Próg porażenia/ Termin wykonania zabiegu |
| I zabieg | Fungicyd systemiczny + preparat kontaktowy | do 1% liści z pierwszymi objawami – obowiązuje do 5 sierpnia 1 -15% liści z objawami – obowiązuje od 6 do 15 sierpnia do 45% liści z objawami – obowiązuje po 16 sierpnia |
| II zabieg | Fungicyd systemiczny (substancja aktywna inna niż w I zabiegu) + preparat kontaktowy | około 3 tygodnie po pierwszym zabiegu – do 5 sierpnia każdy obserwowany wzrost porażenia do 15 sierpnia 15% zainfekowanych liści od 16 sierpnia 45% zainfekowanych liści |
| III zabieg | Fungicyd systemiczny (substancja aktywna inna niż w II zabiegu) + preparat kontaktowy | 45% zainfekowanych liści – po 15 sierpnia |
Mechanizmy działania substancji czynnych:
Substancje systemiczne wnikają do tkanek rośliny przez liście i są transportowane po całym organizmie, zwalczają infekcje, a także chronią nowe przyrosty przed porażeniem. Charakterystyka działania:
- absorpcja – wchłanianie się substancji aktywnej przez liście,
- translokacja – substancja czynna krąży w roślinie wraz z wodą i solami mineralnymi,
- długość działania: od kilkunastu dni do kilku tygodni.
Preparaty kontaktowe działają na powierzchni liści i łodyg, nie wnikają do tkanek rośliny, zwalczają zarodniki grzybów w miejscu bezpośredniego kontaktu, zanim dojdzie do infekcji. Charakterystyka działania:
- działanie prewencyjne – stosuje je się wyłącznie zapobiegawczo,
- wymagają dokładnego pokrycia na roślinach, ponieważ substancja nie przemieszcza się po/w roślinie,
- podatność na warunki atmosferyczne – środki te łatwo zmywa deszcz, ochrona ulega pogorszeniu wraz z nowymi przyrostami liści,
- skuteczność – grzyby wykazują niską zdolność do uodparniania się na ten rodzaj preparatów,
- są stosunkowo tanie.
Substancje czynne i ich mechanizm działania:
| Fungicydy systemiczne | Preparaty kontaktowe |
| mefentrifukonazol, fenpropidyna, difenokonazol, protiokonazol, metkonazol, azoksystrobina, tebukonazol, fenpikoksamid, fluopyram | Wodorotlenek miedzi, tlenochlorek miedzi, trójzasadowy siarczan miedzi, siarka |
Poprawne i terminowe wykonanie zabiegu fungicydowego to podstawa utrzymania zdrowej plantacji co przekłada się na pełne wykorzystanie potencjału plonowania i budowy optymalnej jakości surowca. Ze względu na zwiększającą się odporność chwościka pamiętajmy o tym, aby rotować stosowanymi substancjami czynnymi, a także wykorzystywać preparaty kontaktowe, które są zdecydowanie tańsze i skuteczne w ochronie plantacji buraka cukrowego.
Aktualne porażenie plantacji chwościkiem w naszych rejonach kontraktacyjnych znajdziesz w zakładce Agrotechnika → Ochrona → Choroby liści https://www.suedzucker.pl/serwis-plantatorski/agrotechnika/ochrona/choroby-lisci/ . Sprawdź, czy Twoja plantacja jest zagrożona.

