Głęboszowanie pól pod uprawę buraka cukrowego

Podczas lustracji plantacji buraka cukrowego warto zwrócić uwagę na wygląd korzeni. Liczne rozwidlenia mogą być skutkiem występowania tzw. podeszwy płużnej. Jest to niekorzystne zjawisko związane z nadmiernym zagęszczeniem gleby, powodujące m.in.:

• powstawanie zastoisk wodnych po obfitych opadach,
• ograniczenie dostępności wody dla roślin w okresach suszy,
• pogorszenie warunków rozwoju systemu korzeniowego.

Podeszwa płużna – geneza powstania

Podeszwa płużna powstaje w wyniku wieloletniego oddziaływania czynników prowadzących do nadmiernego zagęszczenia gleby – np. przejazdy ciężkimi maszynami rolniczymi. Szczególne znaczenie ma wykonywanie prac polowych w warunkach zbyt dużego uwilgotnienia, kiedy gleba jest bardziej podatna na ugniatanie. Warstwa nadmiernie zagęszczonej gleby może ograniczać przemieszczanie się wody i powietrza w profilu glebowym. W konsekwencji po intensywnych opadach mogą powstawać zastoiska wodne, natomiast w okresach suszy uszkodzony system kapilarny uniemożliwia transport wody z głębszych warstw w kierunku powierzchni do systemu korzeniowego. Problem ten jest szczególnie widoczny w miejscach najbardziej narażonych na ugniatanie, przede wszystkim na ścieżkach technologicznych. Wielokrotny przejazd ciężkich maszyn może powodować tam znacznie większe zagęszczenie gleby niż na pozostałej powierzchni pola.

Głęboszowanie – to jeden ze sposobów na poprawę struktury gleby

Jednym ze sposobów ograniczenia skutków nadmiernego zagęszczenia gleby jest głęboszowanie. Jest to zabieg agrotechniczny polegający na rozluźnieniu i spulchnieniu głębszych warstw gleby bez ich odwracania. Głównym celem zabiegu jest przerwanie warstwy o zwiększonym zagęszczeniu i niskiej przepuszczalności oraz poprawa stosunków wodno-powietrznych w profilu glebowym.

Głęboszowanie – jak określić głębokość zagęszczonej warstwy gleby?

Występowanie warstw nadmiernie zagęszczonych można ocenić za pomocą kilkukrotnego pomiaru penetrometrem. Urządzenie mierzy opór gleby podczas zagłębiania stożka pomiarowego, umożliwiając określenie głębokości, na której występuje zwiększone zagęszczenie. Pomocna jest również zwykła obserwacja profilu glebowego. Wykopanie odkrywki pozwala zobaczyć, jak rozwijają się korzenie buraka i czy napotykają wyraźną barierę mechaniczną. Na podstawie przeprowadzonej diagnozy można odpowiednio dobrać głębokość pracy głębosza. Elementy robocze powinny pracować kilka centymetrów poniżej dolnej granicy zagęszczonej warstwy, aby skutecznie ją przerwać bez niepotrzebnego wykonywania zabiegu na nadmiernej głębokości.

Głęboszowanie – kiedy należy je przeprowadzić

Głęboszowanie należy wykonywać w odpowiednich warunkach wilgotnościowych. Gleba powinna być dostatecznie sucha, aby podczas przejazdu głębosza mogła ulec rozluźnieniu i spękaniu. W zbyt mokrej glebie zabieg może nie przynieść oczekiwanego efektu, a dodatkowo może prowadzić do dalszego ugniatania profilu. W praktyce głęboszowanie często wykonuje się jesienią, po płytkiej uprawie pożniwnej. Termin zabiegu powinien być jednak każdorazowo dostosowany do warunków panujących na polu.

Ścieżki technologiczne – pod szczególnym nadzorem

Ścieżki technologiczne są miejscami szczególnie narażonymi na nadmierne zagęszczenie. Wielokrotne przejazdy ciężkich maszyn mogą prowadzić do pogorszenia właściwości wodno-powietrznych gleby i ograniczenia rozwoju korzeni. W przypadku stwierdzenia nadmiernego zagęszczenia uzasadnione może być interwencyjne głęboszowanie tych miejsc. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć zakres zabiegu do obszarów, w których rzeczywiście występuje problem, zamiast wykonywać go na całej powierzchni pola.

Międzyplony – to także naturalny głębosze

Doskonałym uzupełnieniem mechanicznego głęboszowania jest stosowanie międzyplonów. Rośliny o silnym i głębokim systemie korzeniowym często określane są mianem „naturalnych głęboszy”. Ich korzenie mogą poprawiać strukturę gleby oraz tworzyć kanały korzeniowe, które ułatwiają infiltrację wody i penetrację profilu przez korzenie kolejnych roślin. Połączenie odpowiedniej agrotechniki z wykorzystaniem międzyplonów pozwala ograniczać skutki zagęszczenia gleby i sprzyja zachowaniu jej dobrej struktury w kolejnych sezonach.

Znaczenie prawidłowej struktury gleby dla buraka cukrowego

Burak cukrowy wytwarza głęboki i silnie rozwinięty system korzeniowy, dlatego szczególnie dobrze wykorzystuje potencjał stanowisk o prawidłowej strukturze i właściwych stosunkach wodno-powietrznych. Nadmiernie zagęszczona warstwa może ograniczać rozwój korzenia, prowadząc do jego deformacji i rozwidleń. Jednocześnie utrudniona penetracja głębszych warstw gleby może ograniczać dostęp rośliny do zgromadzonej tam wody i składników pokarmowych. Dlatego burak cukrowy najlepiej rozwija się na stanowiskach o dobrej strukturze, odpowiedniej zasobności, bez nadmiernego zagęszczenia, kolein i innych deformacji profilu glebowego.

Poprzedni wpis