Nawożenie azotowe
Niedobór azotu na plantacjach buraka cukrowego jest bardzo rzadko spotykany i dotyczy głównie gleb lekkich, o niskiej zawartości próchnicy i Nmin. Z racji wyboru przez plantatorów stanowisk żyznych i o wysokiej kulturze, zdecydowanie częściej można spotkać plantacje przenawożone tym składnikiem.
Aby nawożenie azotowe buraka cukrowego było efektywne, niezbędne jest precyzyjne wyznaczenie dawki, która w pełni zabezpieczy potrzeby i nie będzie negatywnie wpływać na prawidłowy rozwój roślin i jakość surowca. Plonotwórcze działanie azotu rozpoczyna się we wczesnych fazach rozwojowych, warunkując dynamikę wzrostu rozety liściowej oraz intensywność fotosyntezy. Jednocześnie jego nadmiar może prowadzić do zaburzeń proporcji pomiędzy ponadnormatywnym rozwojem liści a korzeniem spichrzowym. A to korzeń jest naszym plonem głównym.
Dlatego też efektywne nawożenie azotowe nie polega na maksymalizacji stosowanych dawek, lecz na precyzyjnym określeniu dawki nawozu mineralnego, która uwzględni:
– zawartość N mineralnego – azot zawarty w glebie dostępny dla roślin – poziom określony w próbie glebowej;
– mineralizację N organicznego – azot uwalniany w trakcie sezonu z materii organicznej (słoma, poplony, międzyplony, próchnica) – na glebach żyznych to 60-80kg N/ha;
– azot uwolniony z nawozów organicznych.
W praktyce, w oparciu o przeprowadzone wiosną badania glebowe, potencjał stanowiska, poziom mineralizacji i poziom wykorzystania azotu z nawozów mineralnych efektywny poziom N wniesiony w nawozach mineralnych powinien kształtować się w przedziale 100-110 kg N/ha.
W racjonalnym nawożeniu buraka cukrowego azotowymi nawozami mineralnymi nie mniej ważne od ustalenia aplikowanej dawki jest odpowiedni dobór nawozów, a także podział dawki. Burak wykazuje wysokie zapotrzebowanie na azot od wczesnych faz rozwojowych przez okres rozwoju rozety liściowej, dlatego istotne jest, aby azot dostępny był w formach szybko i bezpiecznie działających. Stąd optymalnym wyborem jest stosowanie nawozów saletrzano-amonowych, które są przyswajalne dla roślin zarówno bezpośrednio jak i po przejściu procesu nitryfikacji.
W praktyce, przy zachowaniu optymalnego terminu siewu i właściwym doborze stanowiska często stosuje się podzieloną dawkę nawożenia. Pierwsza dawka stanowi z reguły 2/3 planowanego nawożenia i stosowana jest przedsiewnie oraz druga, która wnoszona jest pogłównie w fazie 4 liścia. Racjonalne i efektywne nawożenie to gwarancja wysokich plonów, jakości surowca oraz zdrowotności naszej plantacji. Należy także pamiętać, że przenawożenie azotem to nie tylko wzrost kosztów uprawy, ale także obniżenie polaryzacji oraz wyższa zawartość w burakach azotu alfa-aminowego, który jest najszkodliwszym składnikiem melasotwórczym.