SBR – bądźmy czujni!

W ostatnich latach europejscy plantatorzy buraka cukrowego mierzą się z zagrożeniem jakim jest SBR (ang. Syndrome Basses Richesses, „syndrom niskiej zawartości cukru”). Choroba po raz pierwszy odnotowana w latach dziewięćdziesiątych we Francji, która rozwijając się na obszarze Europy, w wybranych regionach, dotknęła nawet 50% plantacji w znacznym stopniu ograniczając ich potencjał.

Sprawcami SBR jest bakteria Candidatus Arsenophonus phytopathogenicus oraz patogen współtowarzyszący Candidatus Phytoplasma solani (Stolbur). Bakterie wywołujące SBR na plantacje buraka cukrowego przenoszone są przez pluskwiaki o potocznej nazwie szroniec zajęczek, nazywany również cykadą trzcinową.

Objawy:

• żółknięcie liści, które obejmuje znaczne części plantacji. Chlorozy pojawiają się na starszych liściach, nie obejmując nerwów przewodzących, które pozostają zielone;
• niewłaściwy odrost liści sercowych, których wzrost zostaje zahamowany, nie osiągają one prawidłowego rozmiaru, są asymetryczne;
• brązowienie wiązek przewodzących korzeni, wyraźnie widoczne po przekrojeniu;
• spadek plonu do 30% oraz zawartości cukru do 50%.

Choć choroba ta nie stanowi jeszcze powszechnego problemu w Polsce, doświadczenia innych krajów pokazują, że ich pojawienie się może mieć istotny wpływ na plon i jakość surowca. Dlatego zamiast czekać na pierwsze ogniska już dziś podejmujemy działania przygotowawcze. Wspólnie z KZPBC, MRiRW i państwowymi instytutami badawczymi podejmujemy działania, które pozwolą na:

• opracowanie metodyki postępowania w warunkach Polski;
• zlokalizowanie plantacji o podwyższonym ryzyku i założenie sieci pułapek pozwalających monitorować i określać poziom populacji wektora SBR;
• pobranie prób materiału roślinnego i jego laboratoryjna analiza.

W ramach powyższych działań już w ubiegłym roku posiadaliśmy kilkadziesiąt plantacji monitorowanych, na których prowadzona była obserwacja ewentualnego pojawienia się cykady trzcinowej. W okresie jesiennym kilkadziesiąt prób liści trafiło również do państwowego laboratorium w celu analizy ewentualnych infekcji.

Doświadczenia naszych działów agrotechnicznych działających w krajach zmagających się z problemem SBR oraz Stolbur, które pokazują, że zrozumienie warunków rozwojowych i środowiskowych wektora wywołującego SBR, pozwalają na opracowanie strategii ograniczania ryzyka infekcji. Choćby na podstawie analizy cyklu życia wektora możemy określić, że zmiany w płodozmianie, w którym po uprawie buraka cukrowego zamiast zbóż ozimych zastosujemy rośliny jare znacząco redukują wielkość populacji szkodnika na plantacji. Uzupełnieniem tych działań jest również precyzyjnie zaplanowana ochrona chemiczna oraz rozwój i wdrożenie odmian, które cechują się odpornością na SBR.

Na dziś SBR i Stolbur nie stanowią w Polsce powszechnego zagrożenia dla upraw buraka cukrowego. Konsekwentne działania, które podejmowane są już teraz w skuteczny sposób zapobiegają zagrożeniu jakim jest SBR i zwiększają bezpieczeństwo naszych przyszłych plantacji.

Poprzedni wpis