Szarek komośnik
Szarek komośnik występuje głównie w południowo-wschodniej części kraju, dlatego jego presja do sezonu 2025 roku miała charakter lokalny. Niestety w ubiegłym sezonie szkodnik ten pojawił się także w Polsce centralnej tym samym obszar jego występowania powiększył się i w kolejnych latach może być problemem dla większej ilości plantatorów. Temat jest bardzo poważny, ponieważ ten niepozorny chrząszcz potrafi w krótkim czasie zniszczyć całe hektary młodych siewek, dlatego kluczowa jest szybka identyfikacja i skuteczne działanie.
1. Biologia
Szarek komośnik to chrząszcz o długości od 11 do 16 mm. Jego ciało, o charakterystycznej szaro-brązowej barwie, jest doskonale zamaskowane na tle gleby. Najbardziej rozpoznawalną cechą jest jego spłaszczona głowa zakończona wydłużonym ryjkiem (aparat gębowy). Owad zimuje w glebie na głębokości 20-40 cm, najczęściej na ubiegłorocznych polach po burakach, miedzach i w zaroślach. Podczas wiosennego ocieplenia wychodzi z ziemi i migruje na plantacjach buraków. Szczyt aktywności szarka przypada na kwiecień i początek maja.
2. Zwalczanie, preparaty
Walka z szarkiem nie należy do łatwych. Chrząszcz ten posiada naturalną barierę ochronną, jest pokryty hydrofobową warstwą woskową, która utrudnia wnikanie aplikowanych insektycydów. Skuteczność zabiegu zależy głównie od kontaktu stosowanego środka z owadem. Aby zabieg chemiczny był skuteczny konieczne jest zastosowanie preparatów zmniejszających napięcie powierzchniowe oraz ułatwiających utrzymywanie substancji czynnej na powierzchni szkodnika. Dzięki zastosowaniu takich preparatów substancja czynna łatwiej i w większej ilości przeniknie do wnętrza organizmu szkodnika. Z obserwacji jakie prowadzą nasi specjaliści wynika, że dużą skutecznością charakteryzują się środki o silnym działaniu kontaktowym i żołądkowym, którym towarzyszą adiuwanty poprawiające trwałość i efektywność zabiegu.
3. Monitoring
Ciężko jest jednoznacznie stwierdzić czy szarek komośnik wystąpi w sezonie na danej plantacji, dlatego należy zwracać uwagę na następujące czynniki, które wpływają na jego żerowanie:
- duża ilość opadów w okresie składania jaj przez samice szarka (czerwiec, lipiec) może zdecydowanie obniżyć przeżywanie larw i jaj;
- prowadzenie jesiennych odkrywek na plantacjach, które najbardziej zostały przez niego zaatakowane w roku ubiegłym. Należy wykopać dołki o głębokości warstwy ornej, przesiać każdą warstwę gleby i sprawdzić, czy znajdują się w niej chrząszcze, larwy czy jaja szkodnika. Odkrywki należy wykonać zaraz obok rosnącego buraka. Sprawdzić można również korzenie roślin komosowatych.
Jeśli plantacja jest już zasiana, najlepszą metodą monitoringu jest założenie po wysiewie nasion pułapek feromonowych i codzienne obserwowanie ich zawartości (zdjęcia poniżej). Jeśli pojawi się w nich szarek należy niezwłocznie przystąpić do ochrony plantacji dostępnymi insektycydami.
4. Profilaktyka i prewencja
Poza wykonaniem zabiegów insektycydowych można zastosować niechemiczne metody ograniczenia liczebności szarka na plantacji:
- nową plantację buraków (oczywiście jeżeli jest taka możliwość) należy maksymalnie oddalić od zeszłorocznego buraczyska. W pasie pomiędzy ubiegłoroczną plantacją zasiać zboże, aby ograniczyć możliwość przemieszczania się szarka,
- wykonanie głębokiej orki na ubiegłorocznej plantacji,
- zwrócenie szczególnej uwagi na usuwanie chwastów komosowatych przez cały sezon agrotechniczny, ponieważ korzenie tych roślin stanowią źródło pożywienia dla larw szarka komośnika,
- zastosowanie zagęszczonego wysiewu nasion od strony ubiegłorocznego buraczyska,
- stosowanie pułapek feromonowych w celu ograniczenia populacji szkodnika.
Poprzedni wpis